تغییر رژیم غذایی از چربیهای اشباع شده حیوانی به چربیهای غیر اشباع گیاهی، ترکیب چربی خون را تحت تأثیر قرار میدهد، که به نوبه خود خطر بیماریهای طولانیمدت را تحت تأثیر قرار میدهد. مطالعهای که به تازگی منتشر شده است و توسط تیمی از محققان دانشگاه فناوری چالمرز سوئد، مؤسسه تغذیه انسانی آلمان و چندین دانشگاه دیگر انجام شده است، نشان میدهد که میتوان تغییرات چربی مرتبط با رژیم غذایی را به دقت در خون اندازهگیری کرد و مستقیماً آنها را به خطر ایجاد بیماریهای قلبی عروقی و دیابت نوع ۲ مرتبط کرد.
کلمنس ویتنباخر، سرپرست تحقیقات دانشگاه فناوری چالمرز و نویسنده ارشد مطالعه میگوید:”مطالعه ما با اطمینان بیشتری تأیید میکند که رژیم غذایی غنی از چربیهای غیر اشباع گیاهی مانند رژیم مدیترانهای دارای مزایای سلامتی است و میتواند به ارائه مشاوره غذایی هدفمند به افرادی که بیشترین نیاز به تغییر عادات غذایی دارند کمک کند”.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) بر اهمیت رژیمهای غذایی سالم در جلوگیری از بیماریهای مزمن تاکید دارد و توصیه میکند که چربیهای اشباع شده با چربیهای غیر اشباع گیاهی جایگزین شوند تا خطر بیماریهای قلبی و متابولیکی کاهش یابد. با این حال، اطمینان از این دستورالعملها به دلیل محدودیتهای مطالعات موجود متوسط است.
این مطالعه جدید به این محدودیتها پاسخ میدهد با تجزیه و تحلیل دقیق چربیهای موجود در خون، که به عنوان لیپیدها شناخته میشوند، با روشی به نام لیپیدومیکس. این اندازهگیریهای بسیار دقیق لیپیدی به محققان امکان میدهد تا رژیم غذایی و بیماری را در یک ترکیب نوآورانه از انواع مختلف مطالعات مرتبط کنند. این روش نوآورانه، مطالعات مداخلهای رژیم غذایی (که از رژیمهای بسیار کنترل شده استفاده میکنند) را با مطالعات گروهی قبلی با ردیابی سلامت طولانیمدت ترکیب میکند.
آزمایشهای رژیم غذایی برای بررسی چگونگی تأثیر تغییرات مصرف غذا بر چربی خون
بخشی از این تحقیقات در یک مطالعه مداخلهای رژیم غذایی در دانشگاه ریدینگ انگلستان انجام شد، که شامل ۱۱۳ شرکتکننده بود. به مدت ۱۶ هفته، یک گروه رژیم غذایی غنی از چربیهای اشباع شده حیوانی و گروه دیگر رژیمی غنی از چربیهای غیر اشباع گیاهی مصرف کردند. نمونههای خونی با استفاده از لیپیدومیکس تحلیل شدند تا مولکولهای لیپیدی خاصی را که نشاندهنده رژیمهای مختلف شرکتکنندگان بودند، شناسایی کنند.
فابیان آیکلمن از مؤسسه تغذیه انسانی پوتسدام-ربروئکه میگوید:”ما تأثیرات بر لیپیدهای خون را با نمره چند لیپیدی (MLS) خلاصه کردیم. یک MLS بالا نشان دهنده نمایه چربی خونی سالم است و مصرف زیاد چربی غیر اشباع گیاهی و مصرف کم چربی اشباع شده حیوانی میتواند به دستیابی به سطوح مثبت MLS کمک کند”.
این نتایج MLS از مطالعه مداخلهای رژیم غذایی سپس به صورت آماری با وقوع بیماریهای قلبی عروقی و دیابت نوع ۲ در مطالعات مشاهدهای بزرگ که قبلاً انجام شده بود، مرتبط شد. این مطالعات گروهی بزرگ شرکتکنندگان سالم را برای چندین سال دنبال کردند. تحلیل دادههای این دو مجموعه مطالعات نشان داد که شرکتکنندگانی با MLS بالاتر، که نشاندهنده ترکیب چربی غذایی مفید است، خطر به طور قابل توجهی کاهش یافته بیماریهای متابولیکی قلبی را داشتند.
تغییر به رژیم غذایی سالمتر میتواند بیشترین مزایای سلامتی را داشته باشد
علاوه بر این، مطالعه بررسی کرد که آیا افرادی با سطوح پایین MLS، که نشاندهنده محتوای بالای چربی اشباع در رژیم غذایی است، به طور خاص از رژیم غذایی سالمتر بهرهمند میشوند. رژیم مدیترانهای که بر ارائه چربیهای بیشتر غیر اشباع گیاهی تمرکز دارد، در یکی از آزمایشهای بزرگ مداخلهای به نام آزمون PREDIMED استفاده شد. با استفاده از این مطالعه، محققان دریافتند که پیشگیری از دیابت در افرادی با سطوح پایین MLS در ابتدای مطالعه بیشترین تأثیر را داشت.
ویتنباخر توضیح میدهد:”رژیم غذایی بسیار پیچیده است که اغلب نتیجهگیری قطعی از یک مطالعه دشوار است. روش ما در استفاده از لیپیدومیکس برای ترکیب مطالعات مداخلهای با رژیمهای بسیار کنترل شده و مطالعات گروهی پیشبینیکننده با ردیابی سلامت طولانیمدت میتواند بر محدودیتهای کنونی تحقیقات تغذیه غلبه کند”.
منبع: sciencedaily
