یک مطالعه بزرگ نشان می دهد که عوارض دیابت نوع ۱ با تغییرات در ترکیب و عملکرد میکروبیوم روده مرتبط است.
بیشترین تغییرات در افراد مبتلا به نفروپاتی دیابتی مشاهده شد، اما در افراد با رتینوپاتی دیابتی، و دیگر عوارض میکروواسکولار و ماکروواسکولار نیز به میزان کمتری مشاهده شد.
رانکو گاکیسا، از مرکز پزشکی دانشگاه گرونینگن هلند، دادهها را در نشست سال ۲۰۲۲ گاستروانترولوژی اروپا (UEG) ارائه کرد.
تحقیقات گاکیسا نشان میدهد که میکروبیوم روده نقش مهمی در دیابت نوع ۱، به ویژه با توجه به عوارض در افراد مبتلا به بیماریهای طولانیمدت، ایفا میکند. او توضیح داد که دادههای آنها حاکی از ارتباط بین کنترل گلوکز در ایجاد دیابت نوع ۱ و میکروبیوم روده است. اما یک طرفه یا دو طرفه بودن این ارتباط، ناشناخته باقی ماند.
اینکه چگونه گلوکز ما در یک دوره زمانی طولانی کنترل میشود، پیامدهایی برای محیط روده دارد. گاکیسا می گوید؛ “بنابراین اگر ما محیط روده را سالمتر کنیم، ممکن است کنترل بهتر دیابت را افزایش دهد.”
با تحقیقات بیشتر، گاکیسا پیشنهاد کرد که تغییر میکروبیوم روده در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به عنوان مثال، با پروبیوتیکها یا یک رژیم غذایی کنترلشده ممکن است پاسخ آنها به انسولین را بهبود بخشد.
او گفت: ” درمانهای مبتنی بر میکروبیوم روده ممکن است بر عوارض دراز مدت دیابت و براساس اطلاعات ما بویژه نفروپاتی دیابتی تاثیر داشته باشند.”
دیابت نوع ۱: “جانوری بسیار متفاوت”
قبلاً ارتباط بین میکروبیوم روده و دیابت نوع ۲ و چاقی مشخص شده بود. به همین ترتیب، ارتباطاتی بین میکروبیوم روده و خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ وجود دارد.
با این حال، گاکیسا اشاره کرد که اطلاعات بسیار کمی در مورد اثرات متقابل بین میکروبیوم روده و دیابت نوع ۱ در دراز مدت و عوارض آن وجود دارد.
او اشاره کرد: ” دیابت نوع ۱ یک جانور بسیار متفاوت است.” تظاهرات بالینی از این جهت مشابه است که ما توانایی سوخت و ساز قند را از دست می دهیم، اما مکانیسم اساسی خودایمنی بسیار متفاوت است.
او گفت: “با برخی بیماری های خودایمنی دیگر، به طور عمده بیماری التهابی روده، ما می دانیم که آنها ارتباط زیادی با باکتری های روده دارند.”
به این ترتیب، گاکیسا و همکارانش به بررسی نقش میکروبیوم روده در دیابت نوع ۱ و عوارض آن پرداختند.
او توضیح داد که کاوش آنها دو جنبه دارد: “ما پرسیدیم که در دیابت نوع ۱ به طور کلی چه اتفاقی می افتد، همچنین میکروبیوم ها در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ در مقایسه با افراد بدون دیابت چگونه متفاوت است؟”
تغییرات میکروبیوم مشابه دیگر بیماریهای خود ایمنی
گاکیسا و همکارانش به دادههای یک برنامه تحقیقاتی هلندی که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ را عمدتاً با مشاهده ریشههای ژنتیکی این بیماری، و همچنین بهدست آوردن نمونههای بیولوژیکی، از جمله مدفوع برای تحقیقات میکروبیوم،دنبال میکردند، دسترسی پیدا کردند.
با استفاده از نمونههای مدفوع، توالی متاژنومیک ترکیب و عملکرد میکروبیوم ۲۳۹ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۱ را تعیین کرد، که با میکروبیوم ۲۹۳۷ افراد هم سن، هم جنس و هم BMI که هیچ بیماری جدی یا مزمنی را گزارش نمیکردند، مقایسه شد. این کنترلها از گروه پروژه میکروبیوم هلندی لایف لاین بودند، که اعضای جمعیت عمومی را تا ۱۵ سال پیگیری کردهاست.
محققان فنوتیپ های مرتبط با دیابت نوع ۱ را تعیین کردند، از جمله عوارض میکرو و ماکروواسکولار (مانند نفروپاتی دیابتی، رتینوپاتی دیابتی)، سطح A1c و طول مدت بیماری که با ترکیب و عملکرد میکروبیوم مرتبط است.
سپس این فنوتیپ ها با فراوانی (افزایش و کاهش) گونههای باکتریایی و همچنین عملکردهای بیوشیمیایی و مسیرهای کدگذاری شده توسط میکروبیوتا مرتبط بودند، در حالی که سن، جنس، BMI، عمق توالی و استفاده از آنتی بیوتیک ها و مهارکننده های پمپ پروتون را کنترل می کردند.
گاکیسا گفت: میکروبیوم در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، دیس بیوتیک است، که گزارش داد که آنها یک افزایش در پاتوژنهای فرصتطلب (کلوستریدیلز و Oscillibacter) و یک کاهش در باکتریهای مشترک (Dorea sp، Bifidbacterium گونه، Alistipes redinisand Prevotella) در میکروبیومهای روده این افراد یافتهاند.
به طور کلی، پروفایل ۸۲ گونه باکتری را شناسایی کرد که به طور قابل توجهی تغییر یافته بودند، با ۳۷ گونه باکتری غنی شده و ۴۳ گونه کاهش یافته است. به ترتیب اهمیت، تغییرات میکروبیوم در دیابت نوع ۱ با سن، داروها (مانند مهارکننده های پمپ پروتون)، عوامل ضد پلاکتی، رتینوپاتی دیابتی و سطح A1c مرتبط بود.
گاکیسا گزارش داد: ” تغییرات در باکتریهای روده در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ مشابه آن چیزی است که ما در دیگر بیماریهای خود ایمنی، به ویژه در بیماریهای التهابی روده میبینیم. اثرات آنقدر بزرگ یا دراماتیک نیستند، اما یک الگوی مشترک وجود دارد.”
هنگامی که گاکیسا به طور خاص به عوارض دیابت نگاه کرد، متوجه شد که نفروپاتی دیابتی به شدت با میکروبیوم روده مختل شده مرتبط است. به طور خاص، تغییراتی در ۹ رده باکتری مشاهده شد. اینها شامل افزایش چندین باکتری از راسته کلستریدیاها و تغییر به ۲۹ مسیر میکروبی، از جمله مسیرهایی که مسئول کاهش متابولیسم لیپید و بیوسنتز اسید آمینه متیونین هستند، و همچنین افزایش مسیرهای درگیر در بیوسنتز غشای سلولی باکتری است.
گاکیسا گفت که در افراد مبتلا به نفروپاتی دیابتی، ما شاهد تغییرات در فراوانی باکتریهای فرصتطلب «بد» هستیم که نسبت آنها افزایش مییابد در حالی که باکتریهای همراه (خوب) کاهش مییابند.
او افزود: ” ما همچنین شاهد افزایش باکتریهایی هستیم که معمولا تنها در حفره دهان افراد با روده سالم یافت میشوند.”
هیچ رابطه علّی ثابت نشد
گاکیسا با اشاره به اینکه او متخصص دیابت نیست، پیشنهاد کرد که تغییرات در pH محیط روده در افراد مبتلا به نفروپاتی دیابتی می تواند در اختلال در میکروبیوم نقش داشته باشد.
او اشاره کرد: ” حتی یک تفاوت بسیار کوچک در سطح pH خون ما میتواند به یک تفاوت در سطح pH روده ما تبدیل شود.”
گاکیسا تاکید کرد که به دلیل طراحی مقطعی مطالعه، ایجاد یک رابطه علی براساس این دادهها به تنهایی ممکن نیست.
فرانچسکا آر پونزانی، پزشک عمومی، متخصص پزشکی داخلی، دانشگاه کاتولکا دل ساکرو کووره، رم، ایتالیا، که این جلسه را مدیریت کرد، اشاره کرد که ” گفتن اینکه این اثر در چه جهتی رخ میدهد، دشوار است.”
او گفت: ” این بیماری پیچیده است و رابطه بین روده و دیابت نوع ۱ ممکن است مکانیزم پیچیدهای داشته باشد، به طوری که میکروبیوم روده توسط این بیماری تغییر میکند، اما میکروبیوم ممکن است بیماری را در یک حلقه بازخورد تشدید کند.”
او اشاره کرد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، برخلاف افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، اغلب جوانتر هستند و بیماری خود ایمنی دارند. او گفت: ” محرکهای التهابی و ایمونومدولاتوری ممکن است توسط میکروبیوم روده هدایت شوند. مهم است که بدانیم آیا در روده یک فرد مبتلا به دیابت نوع ۱، یک پسزمینه غیر زیستی وجود دارد یا خیر، زیرا این امر ممکن است با جلوگیری از عوارض مرتبط باشد. یک میکروبیوم التهابی بیشتر ممکن است مشخصات بیماری را بدتر کند.”
منبع: aumag.net
