“بدون نیاز به تزریق انسولین و بدون نیاز به چشم پوشی از مواد قندی تنها با مصرف یک قرص در روز می توان علایم دیابت را معکوس کرد”، این رویای شیرین هم اکنون برای موشها تحقق یافته است و راه را برای سادهتر شدن کنترل بیماری دیابت و حفظ قند خون در محدودهی نرمال گشوده است.
در سال ۲۰۱۶، تعداد افراد مبتلا به دیابت در بریتانیا از مرز ۴ میلیون نفر پیش گرفت، افزایشی معادل ۶۵ درصد تنها در طول یک دهه. بر اساس آمار، از این تعداد حدود ۵۵۰ هزار نفر از بیماری خود بی اطلاع هستند، بیماری دیابت با چاقی و اضافه وزن ارتباط دارد و این مشکلی است که اکثر کشورهای ثروتمند جهان با آن روبرو هستند.
بسیاری از افراد با افزایش سن به بیماری دیابت نوع ۲ مبتلا میشود زیرا پاسخ بدن آنها به انسولین ضعیفتر میشود. برخی افراد می توانند با رژیم غذایی و استفاده از داروهای کاهنده ی قند بیماری خود را کنترل کنند، اگر چه برخی از این داروها دارای عوارض جانبی مانند اضافه وزن یا اسهال هستند. البته باید خاطر نشان کرد که تاکنون تمام داروهای ضد دیابت، تنها برای کنترل این بیماری طراحی و تولید شده اند. به گفتهی Emily Burns مدیر خیریهی دیابت بریتانیا: ما نمیتوانیم بر مقاومت به انسولین فائق شویم، در نتیجه بسیاری از افراد نهایتاً مجبور به تزریق انسولین برای کنترل قندخون خود میشوند. چنانچه دیابت نوع ۲ کنترل نشود، میتواند به بیماریهای قلبی، کلیوی، تخریب عصب، زخمها پا و مشکلات بینایی منجر گردد.
یک قرص روزانه
استفانی استنفورد از دانشگاه کالیفرنیا و تیمش توانستهاند قرصی را تولید کنند که قدرت بازیابی حساسیت بدن به انسولین و کنترل دیابت را تنها با مصرف روزانهی آن، ممکن نموده است، آنها با استفاده از این دارو توانستند بر سیگنالهای انسولین تأثیر گذاشته و توانایی بدن را برای کنترل قندخون به حالت طبیعی برگردانند.
این دارو بصورت قرص روزانه مصرف میشود، بنظر میرسد هیچگونه عارضهی جانبی در موشها نداشته است. این دارو بر روی موشهایی امتحان شد که با رژیم پرچرب چاق شده و به دیابت مبتلا شده بودند.
استنفورد میگوید: این استراتژی میتواند به درمان جدیدی برای دیابت نوع ۲ منجر شود، او و تیمش معتقدند که این دارو میتواند تعداد افرادی که به دیابت در بزرگسالی مبتلا شده (دیابت نوع ۲) و نیاز به تزریق انسولین دارند را کاهش دهد.
این دارو با معکوس نمودن مقاومت به انسولین میتواند به درمان دیابت کمک کند اما هنوز باید این آزمایشات بر روی انسان انجام و نتایج آن بررسی گردد.
این دارو از آنزیمی بنام LMPTP یا low molecular weight protein tyrosine phosphatase ممانعت میکند، این آنزیم در از دست رفتن حساسیت سلولها به انسولین نقش دارد. با ممانعت از آنزیم LMPTP، این دارو توانست گیرندههای انسولینی موجود بر روی سطح سلولها بویژه بر روی سلولهای کبدی را مجدداً بیدار کند و سلولها توانستند بطور نرمال با تشخیص انسولین، قند اضافه را از خون گرفته و وارد خود کنند.
معکوس شدن دیابت
پیش از این، ارتباط ژن کد کنندهی LMPTP با مشکلاتی مشابه با علایمی که در افراد دیابتی دیده می شود، کشف شده است. این موضوع محققان را بر آن داشت که در این زمینه به تحقیقات بیشتری بپردازند. هنگامیکه دانشمندان از عملکرد این ژن در موشها ممانعت کردند، حیوانات حتی با تغذیه با رژیم پرچرب به دیابت مبتلا نشدند.
دکتر Stanford گفت: متوقف کردن این ژن در کبد برای ایجاد همین تأثیرات کافی بود، ما دریافتیم که LMPTP یک پروموتور حیاتی برای مقاومت به انسولین است که در طی چاقی رخ می دهد.
به همین دلیل محققان دارویی را تولید کردند که بتواند از عملکرد آنزیم LMPTP در کبد ممانعت کند استنفورد گفت: ممانعت کنندهی ما توانست فعالیت گیرندههای انسولینی را در سلولهای کبدی افزایش دهد و دیابت را بدون هیچگونه عارضهی جانبی منفی آشکاری، معکوس نماید.
دکتر Drucker از موسسهی تحقیقاتی Lunenfeld-Tanenbaum در تورنتو گفت: این مطالعهی برجسته، اثباتی بر این مفهوم است که هدف قرار دادن LMPTP در کبد به بهبود کنترل قند خون و سیگنالینگ انسولین در کبد حیوانات کمک میکند. او افزود: هدف قرار دادن آنزیمهایی نظیر LMPTPمدتهاست که به عنوان هدفی برای مقابله با دیابت مد نظر دانشمندان است.
درمان هدفمند
دکتر Drucker گفت: تاکنون بیشتر تلاشها بر روی یک آنزیم تیروزین فسفاتاز دیگری متمرکز بوده است اما تحقیقات نشان داده است که ممانعت از این آنزیم بدون ایجاد عوارض جانبی کاری مشکل است، ترکیب دارویی دکترStanford، یک ترکیب دارویی بسیار اختصاصی است که هیچگونه عارضه جانبی را در موشها ایجاد نکرده است، قدم بعدی استفاده از آن در مطالعات بالینی و بررسی ایمنی و اثر بخشی آن بر روی انسان است.
دکتر Burns گفت: یافتن راهی برای پاسخ مجدد سلولها به انسولین یک استراتژی مهم و بسیار هیجان انگیز است با اینکه تاکنون این دارو تنها بر روی موشها آزمایش شده است، اما برخی از متخصصان ژنتیک انسانی معتقدند این دارو بروی انسان نیز موثر خواهد بود. اما قبل از آن، به انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه نیاز است. تیم دکتر استنفورد در حال بررسی ایمنی این دارو بر روی حیوانات هستند و قدم بعدی بررسی ایمنی آن برای انسان قبل از آزمایشات بالینی است.
منبع: مؤسسه مادر
