بیماری دیابت از آن دست بیماریهایی است که علاوه بر درمان، نیاز به پیگیری و کنترل بیماری توسط خود بیمار هم دارد یعنی حتی اگر پزشک دارو هم تجویز کند، عدم مراقبتهای لازم اثرات دارو را نتیجه بخش نخواهد کرد. در این بین سالهاست که گروهها و انجمنهایی در راستای آموزش خود مراقبتی و سواد سلامت دیابتیها تشکیل شدهاند و اثرات خوبی را در خصوص معرفی و کنترل بهتر دیابت طی این سالها ایفا کرده اند.
در زیر گفتگوی خبرنگار دیابتیک نیوز با وحید آذری فر، مدیر عامل انجمن دیابت خراسان رضوی را می خوانید؛
*لطفا یک معرفی کوتاه از سابقه تشکیل و نوع فعالیتهای انجمن دیابت خراسان رضوی داشته باشید.
انجمن دیابت خراسان رضوی از آبان ۸۳ به همت تعدادی از دیابتیها از جمله بنده، رسما فعالیت خود را شروع کرد. حدود ۱۵۰ هزار دیابتی در استان مشهد زندگی میکنند که از بیماری خود اطلاع دارند و شناسایی شدهاند و به همین تعداد هم دیابتی داریم که از بیماری خود اطلاع ندارند و میتوان گفت در مجموع حدود ۳۰۰ هزار نفر در مشهد به دیابت مبتلا هستند.
افرادی که در مشهد دیابت دارند و از دیابت خود مطلع هستند، به دو دسته تقسیم میشوند که حدودا ۷ هزار تای آنها عضو انجمن ما هستند و ارتباط دوسویه با ما دارند و حدود ۷ هزار دیابتی هم داریم که عضو انجمن ما هستند اما به دلایل مختلف ارتباط دو سویه با ما ندارند . در مجموع خدمات آموزشی خود را به ۱۴ هزار دیابتی در مشهد ارائه میدهیم .
بعضی از اعضای ما در شهرستانهای استان چون کاشمر، تربت حیدریه ، قوچان و شهرستانهای همجوار مانند خراسان شمالی، خراسان جنوبی، استان یزد، سیستان و بلوچستان زندگی می کنند و ما خدماتی را که عمدتا غیر حضوری است به آنها ارائه می دهیم.
خدمات غیر حضوری ما در حقیقت شامل آموزشهای ماست اما گاهی از افراد دیابتی و خانوادههایشان که بضاعت اقتصادی خوبی ندارند حمایت مالی هم میکنیم البته جزء وظایفمان حمایت مالی را تعریف نکردهایم اما گاها حمایتهای مالی در خصوص نوار و گلوکومتر و مواردی که مستقیما به بیماری دیابت فرد مربوط میشود را انجام میدهیم.
در این دو سال که کرونا همهگیر شد ما فعالیتمان را نه تنها کاهش ندادیم بلکه به طور غیر حضوری دو برابر کردیم و برای افرادی که میتوانستند از شبکههای مجازی استفاده کند، ماهانه دو کلاس آموزشی بالغ بر ۱۰۰ نفر به طور آنلاین توسط اساتید برجسته برگزار کردیم.
خصوصیت متفاوت انجمن دیابت استان خراسان این است که اعضای هیئت مدیره انجمن دیابت خراسان، ۹۰ درصدشان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و عضو گروه غدد هستند. این باعث شده انجمن به طور علمی پیش برود.
*از نظر شما که سالهاست در حوزهی بیماری دیابت فعال هستید، عمدهترین مشکلات بیماران دیابتی چیست؟
عمدهترین مشکل دیابتیها چه نوع یک و چه نوع دو و در همهی گروههای سنی و در هر جنسیتی ، بحث تأمین منابع مالی برای کنترل دیابتشان و گران بودن مدل های مختلف داروها چه خارجی و چه ایرانی است.
درمان دیابت باید براساس تستها پیگیری شود، چه تستهای خانگی که باید توسط گلوکومتر و نوار قند توسط خود فرد انجام شود و چه فرد دیابتی بخواهد به آزمایشگاه مراجعه کند، در کل هزینهای که ماهانه دیابتیها متحمل می شوند زیاد است.
مثلا به خانمهای باردار دیابتی در دوران بارداری آموزش میدهیم که فرقی با دیگران ندارند به شرطی که در دوره بارداری و شیردهی، دیابت خود را کنترل کنند که نه تنها خودشان، بلکه فرزندشان هم دچار مشکل نشود.
همهی این مراقبتها نیاز به تستهای تخصصی آزمایشگاهی، سونوگرافیهای بیشتر و دقیقتر و غیره دارد. یعنی باید ویژهتر به یک خانم باردار دیابتی توجه شود تا یک خانمی که شرایط معمولی دارد و همهی این کنترلها در دوران بارداری هزینهبر است.
*برای بهبود وضعیت بیماران دیابتی کشور چه پیشنهادی دارید؟
من از ۷ سالگی به دیابت نوع ۱ مبتلا هستم و طی این ۱۸ سالی که مسئولیت انجمن دیابت خراسان رضوی را با رای دیابتیها را برعهده دارم، با انسولین، گلوکومتر و نوار تست قند خون و همه مسائل مرتبط با دیابتیها آشنا هستم و همسرم نیز از نوجوانی به دیابت مبتلا شده و دو بار هم بارداری موفق با وجود ابتلا به دیابت داشته است.
اینکه بتوانی با وجود دیابت خوب زندگی کنی، نیاز به آموزش و اجرای درست آموزشها دارد. ما میگوییم همانقدر که دسترسی به پزشک و داروها و لوازم مورد نیاز یک فرد دیابتی مهم است ، همان اندازه هم اهمیت دارد یک فرد دیابتی بداند که چگونه و چه زمانی از این امکانات به درستی استفاده کند تا بتواند درست و سالم زندگی کند.
یعنی آموزش درست (شعار اصلی انجمن جهانی دیابت) اساس درمان دیابت است و پیشنهاد من به عنوان کسی که تقریبا ۳۵ سال است با دیابت زندگی میکنم و ۱۸ سال است در این حوزه فعالیت میکنم، آموزش و اطلاع رسانی درست به مردم و افراد دیایتی است.
چندین سال است که ما فعالان در انجمنهای دیابت سراسر کشور تلاش میکنیم که به نمایندگان مجلس و دولتمردان و تصمیم گیران در حوزهی اقتصاد درمان بگوییم که باید روی آموزش سرمایه گذاری کنند و به عبارتی باید به آموزش سوبسید بدهند. یعنی باید به دیابتیها بگوییم که بیایند آموزشهای لازم را از افراد متخصص بگیرند و دولت این آموزشها را بیمه کند.
ما انجمنها کلاسهای آموزشی را برگزار میکنیم اما چون اختیاری و داوطلبانه است همهی افراد آن را جدی نمیگیرند و این روش جدی برای ارائهی آموزش به دیابتیهای موفق نیست که بتوانند کیفیت زندگی بالایی داشته و بارداری و فرزندان سالمی داشته باشند.
اینکه دولتمردان هزینهای را برای آموزش مردم کنار بگذارند نتایج خوبی دارد یکی اینکه افراد جامعه سالمتر زندگی می کنند و اینکه دولتها مجبور نیستند این همه سوبسید برای درمان و مثلا قطع انگشت، جراحیهای عروق، لیزر جشم و غیره به افراد دیابتی بدهند.
پس اگر فقط ده درصد این بودجه که برای درمان بیماران دیابتی صرف میشود، صرف آموزش و پیشگیری کنیم، ۹۰ درصد بودجه را می توان صرف سایر هزینههای سلامت کشور کرد. این مساله هم به نفع سلامت مردم خواهد بود هم به نفع اقتصاد درمان کشور.
