داشتن دیابت نوع ۲ با طیف وسیعی از نتایج سلامتی بدتر، از جمله خطر بالاتر برای بیماریهای قلبی، بیماری کلیه، و اختلال بینایی همراه است. اما یک نتیجه که به ویژه برای بسیاری از افراد مهم است زوال عقل یا اختلال شناختی است.
دو مطالعه جدید نشان میدهد که چگونه دیابت نوع ۲ خطر زوال عقل را افزایش میدهد و چگونه یکی از رایجترین داروها برای نوع ۲، متفورمین، میتواند به کاهش این خطر کمک کند.
دیابت نوع ۲ مرتبط با زوال عقل عروقی
در مطالعه اول که به صورت آنلاین در نشست سالانه انجمن اروپایی برای مطالعه دیابت ارائه شد، محققان در دانشگاه گلاسگو در اسکاتلند به دادههای سلامت بیش از ۳۷۰۰۰۰ نفر با دیابت نوع ۲ به طور متوسط بیش از ۷ سال نگاه کردند. همانطور که در مقالهای در اخبار مراقبت طولانیمدت مک نایت ذکر شد، در مقایسه با یک گروه کنترل که مبتلا به دیابت نوع ۲ نیستند، احتمال اینکه مبتلایان به دیابت در طول دوره مطالعه دچار زوال عقل عروقی شوند، ۳۶ % بیشتر بود. زوال عقل عروقی، اختلال شناختی مرتبط با کاهش جریان خون به مغز است.
علاوه بر این، افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، ۹ % بیشتر از افراد بدون دیابت دچار اشکال دیگر زوال بودند. اما به ویژه احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر در آنها بیشتر از این نیست. بیماری آلزایمر یک بیماری تخریب کننده مغز است که موجب زوال عقل میشود. این یافته در تنش با برخی مطالعات دیگر است که ارتباط بین نوع ۲ و خطر بالای بیماری آلزایمر را یافتهاند.
محققان همچنین بررسی کردند که کنترل قند خون چه تاثیری بر خطر زوال عقل دارد. آنها دریافتند که در مقایسه با شرکت کنندگان نوع ۲ که کنترل قند خوبی داشتند (هموگلوبین گلیکوزیله زیر ۷ %)، کسانی که کنترل قند ضعیفی داشتند (هموگلوبین گلیکوزیله ۹.۱ % یا بیشتر)تقریبا دو برابر بیشتر از احتمال ابتلا به زوال عقل عروقی بودند.
این نتایج نشان میدهد که مداخلات سبک زندگی برای کاهش عوامل خطر قلبی – عروقی و نیز کنترل مناسب قند خون، برای کمک به جلوگیری از زوال عقل عروقی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ ضروری هستند. اما آنها قطعا یک رابطه علت و معلولی بین کنترل بهتر گلوکز و خطر کمتر جنون نشان نمیدهند.
متفورمین با کاهش شناختی کندتر همراه بود
با این حال، مطالعه دیگری، یک نقطه روشن در ارتباط بین دیابت نوع ۲ و زوال عقل ارائه میدهد. این مطالعه که در مجله مراقبت از دیابت منتشر شد، در آغاز مطالعه به بیش از ۱۰۰۰ نفر در سنین ۷۰ تا ۹۰ سال بدون زوال عقل که در هیچ نوع امکانات مراقبتی زندگی نمیکردند، نگاه کرد.
محققان شرکت کنندگان را هر دو سال یکبار از طریق آزمون عصب روانشناختی برای ارزیابی عملکرد شناختی قرار میدهند. در یک دوره پیگیری متوسط حدود شش سال، شرکت کنندگان مبتلا به دیابت نوع ۲ که متفورمین را مصرف کردند، نسبت به کسانی که متفورمین مصرف نکردند، با وجود شباهت دو گروه، کاهش شناختی کمتری را تجربه کردند. و وقتی نوبت به کاهش شناختی رسید که به اندازه کافی شدید بود تا به زوال عقل برسد، تفاوت شدید بود. آنهایی که متفورمین مصرف نمیکردند ۵.۲۹ برابر بیشتر دچار زوال عقل میشدند.
محققان اشاره کردند که اگرچه تعداد افراد هر گروه در این مطالعه نسبتا کم بود (۶۷ نفر متفورمین دریافت کردند و ۵۶ نفر این دارو را مصرف نکردند)، اما نتایج حاکی از آن است که این دارو در کاهش افت شناختی و دفع زوال عقل، از فواید مشخصی برخوردار است. اما یک مطالعه بزرگتر و کنترلشده تصادفی که در آن برخی افراد به طور تصادفی برای مصرف متفورمین اختصاص داده میشوند، در حالی که دیگران داروی دیگری برای کنترل گلوکز مصرف میکنند، نیاز است تا به طور قطعی نتیجهگیری شود که متفورمین اثر محافظتی در برابر کاهش شناختی دارد.
محققان اشاره کردهاند که آنها در حال برنامهریزی برای چنین مطالعهای هستند که بررسی خواهد کرد که متفورمین چگونه میزان کاهش شناختی افراد مبتلا به نوع ۲ را در یک دوره سهساله کاهش میدهد. آنها قصد دارند براساس عواملی مانند سن و سابقه سلامتی شان، بر شرکت کنندگانی تمرکز کنند که به نظر میرسد در معرض خطر بالایی برای توسعه جنون هستند.
منبع:
Type 2 Diabetes Tied to Dementia, But Metformin May Help
